هزینه تولید خودروهای چینی بسیار کمتر از خودروهای اروپایی است؛ دلیلش چیست؟
- به گفته این شرکت، مزیت‌های ساختاری چین، از جمله سازمان‌دهی شرکتی با قابلیت توسعه سریع‌تر محصولات و هزینه پایین‌تر باتری، از مهم‌ترین دلایل پیشتازی این کشور هستند.
- اروپا در صورتی می‌تواند فاصله خود را با چین کاهش دهد که در تولید باتری سرمایه‌گذاری بیشتری انجام دهد و ساختار سازمانی شرکت‌های خودروسازی را چابک‌تر و کارآمدتر کند.
چرا تولید خودرو در چین این‌قدر ارزان‌تر تمام می‌شود؟
محبوبیت خودروهای چینی در بازارهای جهانی بی‌دلیل نیست و درک علت آن نیز چندان دشوار نیست. برندهای چینی به‌سرعت در حال گسترش نفوذ خود در بازارهای بین‌المللی هستند؛ به‌ویژه در میان خریدارانی که به دنبال محصولی مقرون‌به‌صرفه و ارزش خرید بالا هستند. این خودروها عموماً کیفیت قابل‌قبولی دارند و با توجه به قیمت پایین‌تر از میانگین بازار، گزینه‌های جذابی برای مصرف‌کنندگان محسوب می‌شوند.
البته، این روند صنعت خودروسازی اروپا را با بحرانی جدی روبه‌رو کرده است؛ چراکه گسترش حضور برندهای چینی، آینده این صنعت را در اروپا تهدید می‌کند. برخی معتقدند که موفقیت چین صرفاً نتیجه سیاست‌های دولت پکن برای عرضه خودرو با قیمت‌های غیررقابتی و تضعیف صنعت خودروسازی در سایر کشورهای جهان است.
اما واقعیت پیچیده‌تر از این حرف‌هاست.
تحلیل تازه شرکت AlixPartners، فعال در حوزه مشاوره مالی و تحلیل بازار، به بررسی عمیق عوامل پیشرفت چین پرداخته است. یافته‌های این شرکت نشان می‌دهد که یارانه‌ها و مشوق‌های مالی دولتی، به‌تنهایی نمی‌توانند برتری چین در حوزه خودروهای برقی را توضیح دهند.
بر اساس این تحلیل، هزینه تولید خودروهای برقی چینی به‌طور میانگین حدود ۳۵ درصد کمتر از مدل‌های اروپایی است. این گزارش در نهایت بر ضرورت تغییرات اساسی در شیوه فعالیت خودروسازان اروپایی تأکید می‌کند؛ تغییراتی که برای حفظ جایگاه رقابتی و سودآوری آن‌ها ضروری است.
در این مطالعه آمده است:
«تولید یک خودروی برقی با برند چینی در داخل چین حدود ۲۰ هزار دلار هزینه دارد، درحالی‌که تولید خودرویی معادل آن در اروپا تقریباً ۳۱ هزار دلار هزینه‌بر است.»
اما دلیل این اختلاف چیست؟
ترکیبی از عوامل مختلف، برخی مهم‌تر از بقیه، چنین فاصله‌ای را ایجاد کرده‌اند. این عوامل در مجموع به مزیت‌های ساختاری شرکت‌های چینی، نحوه مدیریت آن‌ها و بهره‌گیری مؤثرشان از ظرفیت‌های تولیدی بازمی‌گردند، نه صرفاً دریافت یارانه‌های دولتی.
هزینه بالای باتری؛ نقطه‌ضعف ساختاری اروپا
نخستین نکته‌ای که در این گزارش به آن اشاره شده، وابستگی بیش از حد اروپا به منابع خارجی برای تأمین مواد اولیه و تولید باتری است؛ مسئله‌ای که به‌صورت ساختاری هزینه‌های تولید را افزایش می‌دهد.
بر اساس این تحلیل، تقریباً در تمام مراحل زنجیره تأمین باتری، از تهیه مواد اولیه گرفته تا تولید محصول نهایی، هزینه‌ها در اروپا بیش از حد بالاست.
بخش مهمی از مواد اولیه موردنیاز این صنعت در اروپا از طریق بازیافت باتری‌ها تأمین می‌شود. بااین‌حال، ظرفیت فعلی بازیافت هنوز به سطحی نرسیده است که بتواند تأمین پایدار مواد موردنیاز برای تولید باتری را تضمین کند.
از سوی دیگر، هزینه انرژی در اروپا به‌مراتب بیشتر از ایالات متحده و چین است؛ عاملی که فشار مضاعفی بر هزینه‌های تولید وارد می‌کند.
راهکاری که AlixPartners پیشنهاد می‌دهد، حمایت مالی هدفمند از تولیدکنندگان برای راه‌اندازی و ادامه فعالیت کارخانه‌های تولید باتری است. این حمایت حتی می‌تواند شامل یارانه انرژی برای کارخانه‌هایی باشد که در حال تولید هستند.
«سرعت چینی»؛ برگ برنده خودروسازان این کشور
یکی دیگر از مهم‌ترین مزیت‌های برندهای چینی در رقابت با بخش بزرگی از صنعت خودروسازی غرب، مفهومی است که به آن «سرعت چینی» (China Speed) گفته می‌شود.
خودروسازان چینی توانسته‌اند فرایند تصمیم‌گیری را کوتاه‌تر و سریع‌تر از استانداردهای رایج صنعت خودرو پیش ببرند. در برخی شرکت‌ها، تصمیم‌گیری با مشارکت لایه‌های مدیریتی کمتری انجام می‌شود. همچنین بخش قابل‌توجهی از آزمایش‌ها به‌صورت مجازی صورت می‌گیرد و اعتبارسنجی فیزیکی محصول به مراحل پایانی توسعه موکول می‌شود.
این رویکرد، سرعت توسعه خودروهای برقی چین را در بخش‌های مختلف افزایش داده است؛ از خودروهای مبتنی بر نرم‌افزار گرفته تا طراحی پلتفرم‌های فیزیکی و بهینه‌سازی ارگونومی.
برندهای چینی در مجموع چابک‌تر هستند، توانایی بیشتری برای اجرای ایده‌های جدید دارند و با آمادگی بیشتری فناوری‌های تازه را وارد محصولات خود می‌کنند.
البته، سرعت بالا همیشه هم بدون هزینه نیست. گاهی خودروسازان چینی به دلیل شتاب‌زدگی در عرضه محصولات جدید مورد انتقاد قرار گرفته‌اند؛ زیرا راهبرد عرضه سریع به بازار، در برخی موارد به بروز مشکلاتی منجر شده که احتمالاً با آزمایش‌های گسترده‌تر قابل‌شناسایی بودند.
برای مثال، یک نقص نرم‌افزاری در خودروهای Lynk & Co می‌توانست باعث شود چراغ‌های خودرو هنگام رانندگی و در اثر استفاده از فرمان صوتی، به‌طور ناخواسته خاموش شوند.
تصادف مرتبط با خودروی Lynk & Co Z20 در شبکه‌های اجتماعی چین بازتاب گسترده‌ای پیدا کرد. پس از آن، رانندگان خودروهای برقی دیگر نیز متوجه شدند که برخی مدل‌ها، حتی از برندهای متفاوت، ممکن است با مشکل مشابهی مواجه باشند.
آیا تعرفه‌های وارداتی می‌توانند جلوی پیشرفت چین را بگیرند؟
گزارش AlixPartners با هشداری مهم به پایان می‌رسد: تعرفه‌های وارداتی تنها برای رقبا زمان می‌خرند و نمی‌توانند مزیت رقابتی چین را از بین ببرند.
البته، اگر خودروسازان چینی تولید خودروهای برقی خود را به اروپا منتقل کنند و زنجیره تأمین محلی ایجاد کنند، بخشی از مزیت هزینه‌ای آن‌ها کاهش خواهد یافت؛ زیرا دیگر نمی‌توانند به‌طور کامل از تمام مزایای زنجیره تأمین داخلی چین بهره‌مند شوند.
بااین‌حال، مزیت‌های ساختاری این شرکت‌ها، از جمله شیوه مدیریت، سرعت تصمیم‌گیری و چابکی سازمانی، همچنان پابرجا خواهند ماند.
به همین دلیل، شرکت‌های خودروسازی غربی برای حفظ توان رقابتی خود باید ساختارها و روش‌های کاری‌شان را از اساس بازنگری کنند.
جمع‌بندی: برتری چین فقط به یارانه‌های دولتی مربوط نیست
تحلیل AlixPartners تصویری قابل‌توجه از عواملی ارائه می‌دهد که به پیشرفت صنعت خودروسازی چین کمک کرده‌اند؛ عواملی که نمونه‌هایی از آن‌ها را می‌توان در عملکرد این صنعت از نزدیک مشاهده کرد.
تسلط چین بر تولید خودروهای برقی را نمی‌توان صرفاً به سیاست‌های دولتی یا تزریق منابع مالی نسبت داد. واقعیت این است که چین کشوری بزرگ با نیروی انسانی متخصص و شرکت‌هایی است که در بسیاری از موارد، توانسته‌اند منابع، فناوری و فرایندهای مدیریتی خود را به‌شکلی مؤثر به کار بگیرند.
در نهایت، مزیت رقابتی چین حاصل ترکیب هزینه تولید پایین‌تر، زنجیره تأمین قدرتمند، توسعه سریع محصولات و ساختارهای مدیریتی چابک‌تر است. اگر خودروسازان اروپایی قصد دارند جایگاه خود را در بازار جهانی حفظ کنند، صرفاً وضع تعرفه‌های بیشتر کافی نخواهد بود؛ آن‌ها باید در شیوه تولید، مدیریت و توسعه محصولات خود تغییراتی اساسی ایجاد کنند.
دیدگاه خود را بنویسید